به آنچه گفتند ! ( چنين نيست ) بلكه دست خداوند گشاده است و هرطور كه بخواهد نفقت مىكند . وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَ كُفْراً وَ أَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ . و هرآينه طغيان و كفر ، بيشتر آنان را به آنچه خداوند بسوى تو و براى تو فروفرستاده است زياد خواهد كرد و ما ميان ايشان تا روز رستاخيز دشمنى و زشتى و كينه‌توزى بيفكنيم و هرگاه آتش جنگ را روشن كنند خداوند آن را خاموش گرداند و آنان پيوسته در زمين فساد كنند ( و دلها را از حق باز مىگردانند ) و خداوند فسادكاران را دوست ندارد . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 57 - لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُواً وَ لَعِباً . آيه . هركه مسلمان است بار احكام اسلام بر او نه گران است ، هركس صاحب دين است دين بر دل وى شيرين است ، موحّد را نعمت توحيد شاهد دل و ديده و جان است و مؤمن پيوسته بر درگاه خدمت بسته ميان است ، زيرا هر طينتى را دولتى است و هر فطرتى را خدمتى ، هركسى را منزلتى است و بندگان رحمن را منزلت جز بندگان شيطان است ، مقبولان حضرت ديگرند و مطرودان جماعت ديگر ، يكى در حضرت راز به بانگ نماز شاد شود و چون گل بر بار بشكفد و پيوسته منتظر آن نشسته و از بيم فوت آن بگداخته . لطيفه : درويشى را ديدند بر پاى ايستاده و سر در انتظار فروبرده ، گفتند : اى درويش ، آن چيست كه در انتظار آن چنين فروشده‌اى ؟ گفت : طهارت كرده‌ام وقت راز درآمده ، انتظار بانگ نماز مىكشم . اين‌چنين كس را چگونه توان با كسى كه از شربت كفر و فسق و نفاق مست شده برابر كرد ، باشد كه فرق نكند ميان بانگ نماز و بانگ ناى و ساز ، اين است وصف حال آنان كه خداوند فرمود : وقتى بانگ نماز بلند مىشود كافران آن را فسوس و بازى مىگيرند ! گويند : پيرى از جائى مىگذشت بانگ نماز شنيد ، پير گفت : اين بانگ طعنه و لعنت است ! چند گامى فراتر رفت سگى را ديد بانگ مىداد ، پير گفت : اين بانگ تسبيح و تهليل است ! مريدان پرسيدند اين چيست ؟ جواب مؤذّن را چنين دادن و جواب سگ را چنان ؟ گفت : اعتقاد اين مؤذّن پاك نيست و دين او راست نه ! بانگ نماز و ديگر بانگها نزد او يكسان است از اين جهت جواب او را لعنت و جواب سگ را تسبيح دادم ! كه از سگ تسبيح شنيدم كه خداوند فرمود : هر چيزى خدا را تسبيح مىكند ! لطيفه : نوشته‌اند : وقتى اذان‌گو اللّه اكبر مىگويد ، درهاى دوزخ بسته مىشود وقتى اشهد ان لا إله الّا اللّه مىگويد ، درهاى بهشت باز مىشود ، وقتى مىگويد : اشهد انّ محمّدا رسول اللّه نعمتهاى بهشت نمايان مىشود . 59 - قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّا . آيه . اى محمّد آن بيگانگان را بگو كه بر ما چه عيب مىنهيد و چه طعن كنيد ؟ ايمان ما را به غيب ، عيب مىشماريد ، ما كارها را به حق واگذار كرديم و ناديده و نادر يافته به جان و دل پذيرفتيم ، ما اين كرديم ، و شما نافرمانى كرديد و سر كشيديد و خويشتن را از ربقهء بندگى بيرون برديد ، عيب همه بر شما است ، و طعن در شما است و خشم و لعنت خدا بر شما است ! 63 - لَوْ لا يَنْهاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ . آيه . بارى ايشان كه در ميان شما ربّانيانند و احبار ، و در ميان شما اخيار كه به دانش مخصوصند و به دريافت موصوفند ، چرا نادانان را باز نزنند و به دانش خويش آتش جهل آنان را فروننشانند ؟